1906 - πιθανόν οδός Αθηνάς/Ερμού - probably Athinas/Hermou st.
Δεκαετία 1950 - Μοναστηράκι - Monastiraki Sq.
1925 - Ο παλιός σταθμός της Ομόνοιας - Old Omonoia RR station
Τέλη 19ου αιώνα - Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετανία - End of 19th century - Hotel Grande Bretagne
1912 - Οδός Ερμού - Hermou st. - Πηγή: skyscrapercity.com
1907 - ΕΛΑΙΩΝΑΣ -
1915
- ΟΙ ΠΡΙΓΚΗΠΕΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΚΑΙ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΑΠΟ ΤΟ
ΚΑΤΑΣΤΗΜΑ ΝΗΣΙΩΤΗΣ, ΣΤΗ ΔΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗ ΤΩΝ ΟΔΩΝ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΥ ΕΞΩ
ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΒΟΥΛΗ - ΑΡΧΕΙΟ ΕΡΤ
Τα ξύλινα βαγόνια του Ηλεκτρικού της γραμμής Κηφισιά - Πειραιάς (το θηρίο) - Αρχές δεκαετίας '70
Τα Αναφιώτικα - Δεκαετία 1920
Καλλιμάρμαρο Στάδιο - Αρχές 20ου αιώνα
1914 - Αμπελόκηποι - Η βίλλα Θων - Μπροστά στο κτίριο ποζάρει πιθανόν η οικογένεια Θων (Αρχείο ΕΡΤ)
46ο Γυμνάσιο - Ασκληπιού 183 και Λάμπρου Κατσώνη (κοντά στη Λ. Αλεξάνδρας) - κηρύχθηκε διατηρητέο
Η οικία Σαριπόλου στην οδό Πατησίων - Κατεδαφίστηκε το 1960 - Saripolos mansion - Demolished 1960
Αλυσίδα (τέρμα Πατησίων) - Alysida (end of Patission St.)
Ο παλιός σταθμός του Φαλήρου - 1920 - Old RR Station of Faleron
Άποψη της παλιάς Αθήνας από την Ακρόπολη
Athinas St. - Οδός Αθηνάς - Τέλη δεκαετίας '50, αρχές '60
Έγκλημα χωρίς τιμωρία! Κατεδάφιση ξενοδοχείου ΑΚΤΑΙΟΝ στο Ν. Φάληρο
Το Δημοτικό Θέατρο, όπου η σημερινή Πλατεία Κοτζιά!
Μάλιστα! Αυτός είναι ο Ιλισσός! Η σημερινή οδός Βασιλέως Κωνσταντίνου!
Οι παλιές φωτογραφίες και ειδικότερα της Αθήνας πάντα με συγκινούσαν από μικρό παιδί.
Με έκαναν να αναλογιστώ την διαδρομή της στο πέρασμα της ιστορίας και να
κατανοήσω πόσο τα πράγματα έχουν αλλάξει . Ακόμα και σήμερα στον
τακτικό μου Σαββατιάτικο περίπατο στο Μοναστηράκι κάθομαι στα
παλιατζίδικα και χαζεύω ότι το πιο παλιό από φωτογραφίες, εφημερίδες της
εποχής, παλιά καρτ ποστάλ και αντικείμενα.
Νοερά ζω στην παλιά Αθήνα. Θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας μερικές
φωτογραφίες που βρήκα από διάφορες φωτογραφικές πηγές και που πραγματικά
μερικές είναι σπάνιες.
Επίσης να σας μεταφέρω μερικά λαογραφικά και ιστορικά στοιχεία για την
παλιά Αθήνα και για τις συνήθειες των παλιών Αθηναίων. Κάποια ίσως τα
ξέρετε, κάποια τα έχετε ακούσει και κάποια ίσως σας διαφεύγουν.
Μέσω τ o υ μικρού άλμπουμ μου που με αρκετό κόπο και μεράκι κατόρθωσα
επιτέλους να φτιάξω, θα κάνουμε μαζί μια βόλτα στην Αθήνα του
παρελθόντος. Θα δούμε ότι όλα έχουν αλλάξει.
Τα περισσότερα τα καταστρέψαμε άδικα. Μόνος σταθερός έχει παραμείνει, ο
βράχος της Ακρόπολης, αιώνιος παρατηρητής της Αθήνας που με θλίψη
θυμάται την παλιά απλότητα και ομορφιά της. Γιώργος Σμυρνιούδης
Η συντροφιά μου.Ο φίλος μου. Από Δεύτερο πρόγραμμα, Ενόπλων. Εθνικό, μέχρι τον Αμερικάνικο σταθμό του Ελληνικού, μέχρι Πολυτεχνείο. Είχε και μια καφέ δερμάτινη θήκη που όμως δεν διασώθηκε.Δούλευε και δουλεύει με μια 9βολτη μπαταρία. Τότε λέγαμε δώσε μια 9βολτη μπερεκ. Ο φίλος μου σώθηκε σε ένα συρτάρι. Τώρα ξαναβρεθήκαμε. Μόνο που δεν έχει FM. Δε βαριέσαι.όλο και κάτι θα βρούμε να ακούσουμε. Ετών; Πρέπει να είναι 53.
Δύο μνημειακά τρόλεϊ, ένα εκ των οποίων μοναδικό στον κόσμο, παραλίγο να δημοπρατηθούν την Τετάρτη για σκραπ,
αφού εκ παραδρομής είχαν μπει σε κατάλογο οχημάτων της ΟΣΥ ΑΕ προς
εκποίηση. Στις εκκλήσεις του Συλλόγου Μελέτης Ιστορίας των Συγκοινωνιών
στην Ελλάδα, αλλά και συγγραφέων του βιβλίου «Από τα Παμφορεία στο
Μετρό», ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΟΣΥ, κ. Κ.
Καραγιαννόπουλος ανταποκρίθηκε άμεσα, κινητοποιήθηκε κι εξαίρεσε τα δύο
ιστορικά οχήματα από την δημοπρασία.
Το πρώτο όχημα, με αριθμό
κυκλοφορίας 1127, είναι η διάσημη «Φαλκονέρα», η οποία κατασκευάστηκε το
1967 και κυκλοφόρησε στους δρόμους της Αθήνας, με πλαίσιο Lancia,
ηλεκτρικό εξοπλισμό CGE και αμάξωμα ελληνικής κατασκευής Βιαμάξ.
Πρόκειται για το μοναδικό τρόλεϊ που παράχθηκε στην Ελλάδα και είναι
ανυπολόγιστης ιστορικής αξίας.
H ιστορική «Φαλκονέρα», το μοναδικό τρόλεϊ που κατασκευάστηκε στην Ελλάδα, εν ώρα υπηρεσίας (Πηγή: Απόστολος Κουρμπέλης)
Μάλιστα,
η «Φαλκονέρα» είχε παρουσιαστεί και στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης σαν
επίτευγμα της ελληνικής αμαξοβιομηχανίας, καθώς αποτελούσε πιλοτικό
όχημα σειράς παραγωγής, όμως, τελικά, δεν θεωρήθηκε πετυχημένο και δεν
συμπληρώθηκε με άλλα παρόμοιου τύπου, όπως σημειώνεται στο βιβλίο «Από
τα Παμφορεία στο Μετρό» (εκδόσεις Μίλητος, 2007).
Καθότι
οι οδηγοί της Ηλεκτρικής Εταιρίας Μεταφορών (δηλαδή της ΗΕΜ, όπως
ονομαζόταν ο «πρόγονος» των ΗΛΠΑΠ) απέφευγαν να το οδηγούν, του έδωσαν
το παρατσούκλι «Φαλκονέρα» από την ομώνυμη βραχονησίδα, κοντά στην οποία
είχε γίνει το τραγικό ναυάγιο του οχηματοαγωγού «Ηράκλειον» τον
Δεκέμβριο του 1966.
Η «Φαλκονέρα» είχε συνολική
χωρητικότητα 100 επιβατών (27 καθημένοι και 73 όρθιοι) και κυκλοφορούσε
για αρκετά χρόνια στις γραμμές που εξυπηρετούνταν από τα Ιταλικά οχήματα
των ΗΛΠΑΠ. Τα τελευταία χρόνια της κυκλοφορίας του ιστορικού οχήματος,
το αμάξωμά του ανασκευάστηκε ούτως ώστε να μοιάζει περισσότερο με τα
δεξιοτίμονα Lancia των ΗΛΠΑΠ. Τα τελευταία Ιταλικά οχήματα αποσύρθηκαν
οριστικά το 1993
Το δεύτερο όχημα που σώθηκε από την
εκποίηση ήταν το διάσημο τρόλεϊ 4001, το πρώτο αρθρωτό και το μοναδικό
ρωσικό που είχε έρθει στη χώρα μας. Το 4001 έφτασε στην Ελλάδα το 1987,
όταν ο ρωσικός οίκος «EΝERGOMACHEXPORT» το προμήθευσε δοκιμαστικά στον
ΗΛΠΑΠ. Όπως αναφέρεται στο ίδιο βιβλίο, το όχημα ZIU-683Β κινήθηκε στη
γραμμή Αττικής - Καλλιθέας - Τζιτζιφιών (και αργότερα στη γραμμή
Περιστερίου), χωρίς μεγάλη επιτυχία από κυκλοφοριακής πλευράς, λόγω
δυσκινησίας.
Το Scania Vabis του 1957 ή αλλιώς το ιστορικό «55» ξαναβγήκε στους δρόμους την περασμένη Κυριακή [Πηγή: Γιάννης Δεμάγκος
Ένα (εν δυνάμει) μουσείο τρόλεϊ
Από το 1993, ο ΗΛΠΑΠ διατηρεί ένα τρόλεϊ από κάθε τύπο που έχει χρησιμοποιήσει, ως μουσειακό.
Ειδικότερα, διατηρείται τουλάχιστον ένα όχημα από τις εξής σειρές:
-
Από τα Fiat/CGE, κατασκευής 1939, σώζεται ένα όχημα με αριθμό
κυκλοφορίας 704, σε λειτουργική κατάσταση και μάλιστα, κυκλοφορεί στην
Καστέλα κάθε Κυριακή των Βαϊων!
- Alfa Romeo/CGE/Casaro, κατασκευής 1953
- Lancia/CGE/Casaro-Tubocar, κατασκευής 1960
-Lancia/CGE/Pistoiesi,
το οποίο είναι δεξιοτίμονο, κατασκευής 1959. Τα δεξιοτίμονα Lancia
ήρθαν μεταχειρισμένα στην Ελλάδα, πριν από δεκαετίες, όταν η Καζέρτα και
η Φλωρεντία «ξήλωσαν» τα δίκτυα των τρόλεϊ και αγοράστηκαν από την ΗΕΜ
για την ενίσχυση του τροχαίου υλικού
- Το μοναδικό made in Greece, Lancia/CGE/ΒΙΑΜΑΞ
- Το 3077 της σειράς Ziu-9B-1, κατασκευής 1985, που βρίσκεται σε λειτουργική κατάσταση
- Το μοναδικό Ρωσικό εν Ελλάδι, 4001 Ziu-683B, κατασκευής 1987
Επετειακά δρομολόγια
Ήδη,
οι άνθρωποι του Συλλόγου Μελέτης Ιστορίας των Συγκοινωνιών στην Ελλάδα
αναμένουν να δουν, εάν τελικά ο τεχνικός έλεγχος επιτρέψει στο Fiat 704
του 1939 να ξανακάνει αυτή την Κυριακή το δρομολόγιο Καστέλα - Πειραιάς,
σε ειδική εκδήλωση των συνταξιούχων του ΗΛΠΑΠ που διοργανώνει η
Αδελφότης Τροχιοδρομικών Υπαλλήλων Περαιώς (ΑΤΥΠ).
Μία
παρόμοια διαδρομή έκανε την περασμένη Κυριακή και το μουσειακό λεωφορείο
της ΟΣΥ, κατασκευής 1957, Scania Vabis B7157 με άμαξωμα Ιωάννη Φίτσιου
και με αριθμό παρ-μπριζ 10, που ανήκε στο 4ο ΚΤΕΛ Αθηνών, με επιβάτες
μέλη του Συλλόγου, μέλος του οποίου το αγόρασε από παλιατζή και το
προσέφερε στην ΕΘΕΛ (νυν ΟΣΥ), η οποία το ανακατασκεύασε το 2009 κι
έκτοτε το χρησιμοποιεί η ίδια, αλλά και ο Σύλλογος λίγες φορές τον
χρόνο.
Το δρομολόγιο ξεκίνησε λίγο πριν τις 11 το πρωί,
ακολουθώντας την διαδρομή που εκτελούσε το «55» από το 1957 έως το 1981,
όταν και αποσύρθηκε. Όπως διηγούνται επιβάτες του δρομολογίου, αφού
διέτρεξε τους παλιούς γνώριμους δρόμους (Δροσοπούλου-Ηρακλείου),
κινήθηκε προς Αγία Παρασκευή - Σπάτα- Λούτσα και Πόρτο Ράφτη, ενώ
επέστρεψε μέσω Κορωπίου και Αγ. Παρασκευής.
Στόχος η δημιουργία Μουσείου Συγκοινωνιών
Στόχος
του Συλλόγου Μελέτης Ιστορίας των Συγκοινωνιών στην Ελλάδα είναι η
ευαισθητοποίηση του κοινού για την ίδρυση ενός μουσείου συγκοινωνιών κι
ελληνικής αμαξοποιίας. Ήδη, οι άνθρωποι του συλλόγου και οι
συνεργαζόμενοι με αυτόν φορείς και ιδιώτες διατηρούν περίπου 40 ιστορικά
οχήματα των περασμένων δεκαετιών.
Ο Σύλλογος
επισημαίνεται ότι η δημιουργία ενός Μουσείου Συγκοινωνιών αποτελεί
ανάγκη, καθώς πάμπολλα παλαιά Ελληνικά αλλά και εισηγμένα λεωφορεία και
τρόλεϊ διαλύονται σε υπαίθριους χώρους από τη σκουριά και τους κλέφτες
μετάλλων, ενώ επισημαίνει ότι τα αντίστοιχα μουσεία των προηγμένων χωρών
είναι αυτάρκη, όχι μόνο από τα εισιτήρια που εισπράττουν, αλλά και
ενοικιάζοντας τους χώρους και λειτουργικά οχήματά τους για ιστορικές
αναβιώσεις γραμμών σε εορτές πόλεων, περιηγήσεις, εκδρομές, κοινωνικές
εκδηλώσεις κτλ.
Ήδη, είναι περισσότερα από 40 τα αστικά
και υπεραστικά λεωφορεία και τρόλεϊ, στην πλειοψηφία τους δημιουργήματα
Ελλήνων αμαξοποιών, που αναζητούν μόνιμη στέγη σε κάποιο μουσείο, μαζί
με σπάνιο υλικό, όπως έντυπα, εισιτήρια, πινακίδες στάσεων, που
συμπυκνώνουν την βιομηχανική ιστορία της Ελλάδας. Παράλληλα υπάρχει και
μια σημαντική, φωτογραφική συλλογή περισσοτέρων από 30.000 φωτογραφιών
λεωφορείων και τρόλεϊ από τις απαρχές της συγκοινωνίας στη χώρα μας.
Σημειωτέον
ότι αρκετές πόλεις του εξωτερικού, όπως η Νέα Υόρκη, η Λισσαβώνα, η
Βιέννη ή η Βασιλεία λειτουργούν ιστορικά λεωφορεία, τρένα ή τρόλεϊ, τα
οποία, μάλιστα, παρουσιάζουν υψηλή κερδοφορία, αφού αποτελούν ατραξιόν
για τους τουρίστες.
{Το Fiat του 1938 στην
εξωτερική φωτογραφία προγραμματίζεται να κάνει εκ νέου την ιστορική του
διαδρομή την Κυριακή (Πηγή: Απόστολος Κουρμπέλης) }
Θυμάμαι του δίφραγκου, του ταλλήρου και του δεκάρικου τις πιο μεγάλες. Στα ζαχαροπλαστεία είχε και πιο μεγάλες που συνήθως τις πήγαιναν δώρο σε επισκέψεις αν υπήρχε παιδί στο σπίτι. Του δίφραγκου που ήταν πολύ λεπτές, πολλοί, μαζί κι εγώ τις βάζαμε μέσα σε φρατζολάκι. κατι σαν στερεοποιημένη μερέντα.
Στα παλιά λεωφορεία της Αθήνας οι συζητήσεις έδιναν και έπαιρναν όπως
θυμούνται νοσταγλικά όσοι τα έζησαν. Ο κόσμος μιλούσε ελεύθερα στον
διπλανό του σα να ήταν παλιοί γνώριμοι. Το μόνο που διέκοπτε τη συζήτηση
ήταν η φωνή του εισπράκτορα που ζητούσε να δει τα εισιτήρια, μετρώντας
παράλληλα κεφάλια. Πότε όμως έκαναν πρώτη φορά την εμφάνισή τους στην
Αθήνα; Στις αρχές του 20ου αιώνα, το κράτος είχε δώσει άδειες για την
λειτουργία των αστικών συγκοινωνιών σε ιδιώτες λεωφορειούχους, οι
οποίοι, το 1952, ίδρυσαν έξι Κοινά Ταμεία Εκμετάλλευσης Λεωφορείων, τα
ΚΤΕΛ, που λειτουργούσαν υπό την εποπτεία του - από το 1941 ιδρυθέντα -
Οργανισμού Ελέγχου Αστικών Συγκοινωνιών. Ακόμη, το 1929 ιδρύθηκε η
Ηλεκτρική Εταιρεία Μεταφορών (ΗΕΜ) που είχε ως αρμοδιότητα να
λειτουργήσει τραμ, τρόλλεϋ και λεωφορεία στις κεντρικές περιοχές της
Αθήνας και του Πειραιά, αλλά από το 1956 περιορίστηκε στα τρόλλεϋ, για
να καταργηθεί τελικά το 1970 και να δώσει τη θέση της στον σημερινό
ΗΛΠΑΠ. Το 1961 ιδρύεται η πρώτη κρατική εταιρεία αστικών συγκοινωνιών με την
επωνυμία Αστικές Συγκοινωνίες Περιοχής Αθηνών (ΑΣΠΑ), γνωστή και ως 7ο
Κ.Τ.Ε.Λ., ενώ τελικά, το 1977, αφαιρούνται δια νόμου οι άδειες
λειτουργίας Αττικής Συγκοινωνίας από τους ιδιώτες ιδιοκτήτες λεωφορείων.
Τότε ιδρύονται η Επιχείρηση Αστικών Συγκοινωνιών (η οποία καταργήθηκε
το 1992) και ο Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών για το σχεδιασμό, το
συντονισμό και την εποπτεία του όλου συστήματος συγκοινωνιών της
Πρωτεύουσας, που το 1993 έγινε ο σημερινός ΟΑΣΑ (Οργανισμός Αστικών
Συγκοινωνιών Αθηνών) με τις ίδιες αρμοδιότητες. Το 1994 ιδρύθηκε η Εταιρεία Θερμικών Λεωφορείων (ΕΘΕΛ), σκοπός της
οποίας είναι η εκτέλεση και εκμετάλλευση του συγκοινωνιακού έργου με
θερμικά λεωφορεία, στην περιοχή αρμοδιότητας του ΟΑΣΑ. Πηγή: topaliatzidiko
Δημοσιεύθηκε από blog.gr την
